Panel Koleżeński w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Złotoryi


7 lutego 2017 r. odbył się Panel Koleżeński w Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Złotoryi. To kolejna szkoła, która ukończyła IV edycję działania CRS2 (RUN IV) i otrzymała Tytuł Szkoły Uczącej Się. Tym, co wyróżnia tę szkołę są jej nauczyciele, pracownicy oraz przede wszystkim jej uczniowie ...

Zacznę jednak od początku. Szkoła do Centrum Edukacji Obywatelskiej trafiła poszukując nowych form i metod pracy z uczniami. Przechodząc przez różne projekty wspólną decyzją dyrektora - Pawła Gorczycy oraz zespołu nauczycieli 2 lata temu rozpoczęto pracę w ramach Całościowego Rozwoju Szkoły (poziom zaawansowany). To nie było standardowe wprowadzanie strategii uczenia się i nauczania, lecz projektowanie strategii na miarę potrzeb i możliwości bardzo wymagających uczniów. Polem działań była druga, a potem trzecia klasa gimnazjum, w której każdy wchodzący do niej nauczyciel wprowadzał kolejne strategie dopasowując formy pracy zarówno do uczniów, jak i do swojego przedmiotu. Całość miała w efekcie dać spójny system pracy, który dzięki uniwersalnemu charakterowi byłby możliwy do wykorzystania w każdym przedmiocie. Mało tego, po próbach w wybranej klasie gimnazjalnej, sprawdzone działania z uczniami miały być wdrażane w pozostałych klasach w szkole. Nie było łatwo, były potknięcia, nie wszystko było możliwe do zastosowania w pracy z uczniami SOSzW.  A jednak jest SUKCES - nauczycieli i uczniów.  Nie tylko na papierze i nie w sprawozdaniach - to sukces w w bezpośrednich relacjach z uczniami - mogli to zaobserwować zaproszeni na panel goście.

W wydarzeniu uczestniczyli nauczyciele ze szkoły o podobnym charakterze ze Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Kątach Wrocławskich. Ułatwiło to komunikację, wymianę doświadczeń oraz wspólną pracę przy obserwacji i analizie lekcji. Sprzyjało też nawiązaniu kontaktów i dało perspektywę dalszej współpracy zawodowej. Bardzo dziękujemy za udział i wspólną pracę pani dyrektor Ewie Piotrowskiej, która razem ze swoimi nauczycielami - Beatą Królikowską i Krzysztofem Hausmanemm - towarzyszyła nam w tym dniu.

Ze względu na specyfikę pracy szkoły do zaprezentowania efektów wdrażania strategii wybrano OK obserwację. Obserwacji podlegała lekcja geografii w pełnym wymiarze 45 minut. Zajęcia prowadziła Liderka Grupy PP - Marzena Stryczek, wychowawczyni wybranej do działania CRS2 klasy gimnazjalnej. W skład zespołu obserwatorów oprócz gości weszli też gospodarze - dyrektor szkoły Paweł Gorczyca oraz uczestniczka Grupy PP - Anna Dziuba. Obszarem obserwacji była strategia I, czyli cele i kryteria. Obserwatorzy mieli za zadanie skupić się na trzech aspektach działań nauczyciela i uczniów: 1. Określanie celów i kryteriów do lekcji; 2. Odwoływanie się do celów lekcji i kryteriów w czasie lekcji; 3. Podsumowanie celów i kryteriów lekcji. Oto, co zauważyli obserwatorzy:

  • zajęcia zostały rozpoczęte w sposób bezpieczny dla uczniów i integrujący grupę, równocześnie otwierając dzieci na przyjęcie celu,
  • został podany cel w formie dopasowanej do potrzeb uczniów, czyli w zrozumiałym języku, w formie ułatwiającej przyjęcie go przez wszystkich uczniów - "głuchy telefon", zaciekawił uczniów,
  • kryteria były wprowadzane kolejno w oparciu o cel i zadawanie pytań do uczniów typu: "czego chcielibyście się dowiedzieć?", "o co chcielibyście zapytać w tym temacie?",
  • kryteria nauczycielskie były zamieniane na potrzeby uczniów w formę pytań i kolejno zapisywane na tablicy pod celem, dzięki czemu całość była dostępna dla uczniów przez całe zajęcia, wersja dla uczniów została wydrukowana i wklejona zwyczajowo do zeszytów,
  • po każdym określeniu kryterium nauczyciel zadawał do realizacji zadanie edukacyjne, które dotyczyło danego kryterium, pozwalało uczniom zapoznać się z wymaganymi treściami,
  • po każdym zadaniu edukacyjnym nauczyciel prosił uczniów o zaznaczenie, czy dane kryterium zostało przez nich osiągnięte,
  • na lekcji były zrealizowane 4 kryteria i 4 pasujące do nich zadania - całość spójna z celem lekcji,
  • lekcja została zakończona wspólnym z uczniami podsumowaniem składającym się z kilku etapów: odwołanie się do zabawy z początku lekcji w "głuchy telefon" - uczniowie przypomnieli cel, kolejne sprawdzenie wszystkich 4 kryteriów - losowani patyczkami uczniowie czytali kryterium i odpowiadali, czego się dowiedzieli, sprawdzenie "pojęć kluczowych" z lekcji i zapisanie ich w słowniczku w zeszycie, wylosowanie 2 uczniów do pytań z kostek i odpowiedzi na wybrane pytania.

Także w opinii samych uczniów na lekcji został osiągnięty sukces, czyli "otworzyli się" oni przy gościach, "zdobyli nowe wiadomości zakresu danego przedmiotu"; byli "zadowoleni z siebie i swojej pracy na lekcji".


W drugiej części dnia panelowego do grupy uczestniczącej w OK obserwacji dołączyli goście  - przedstawiciele władz, rodziców oraz pozostali nauczyciele grupy Pomocnych Przyjaciół, wdrażający strategie w pracy z uczniami: Agnieszka Śladewska, Monika Palonka, Dorota Banaszek, Rafał Skibicki, Waldemar Markowski. Wszyscy razem wraz uczniami, bohaterami OK obserwacji, wzięli udział w dyskusji world cafe na tematy wybrane przez szkołę:

  • Dobra lekcja, czyli jaka?
  • Czy Ocenianie Kształtujące pomaga uczniom w nauce? Jeśli tak, to w jaki sposób?
  • Czy można różnicować Kryteria Sukcesu w zależności od możliwości intelektualnych uczniów?
  • Ocenianie ucznia z niepełnosprawnością w stopniu lekkim? Jak oceniać ucznia w szkole specjalnej?

Ten ważny dla szkoły dzień zakończył się podsumowaniem dyskusji. Ostatnim elementem było przekazanie na ręce dyrektora szkoły Pawła Gorczycy oficjalnego certyfikatu jakości. Była tylko formalność, bo Tytuł Szkoły Uczącej Się SOSW w Złotoryi wypracował w czasie lat pracy w programie CRS2. Panie Dyrektorze, Marzeno, Grupo Pomocnych Przyjaciół - dziękuję Wam za siłę, samozaparcie, otwartość, za to, że chce Wam się chcieć... Nie mam żadnych wątpliwości, że jesteście Szkołą Uczącą Się.

Aleksandra Cupok

Opiekunka szkoły w Programie CRS2