Aktywny samorząd uczniowski - kurs dla opiekunów - wywiad z koordynatorem kursu, Michałem Tragarzem.


Sensem działania samorządu jest robienie projektów, uczestnictwo w życiu szkoły – mówi Michał Tragarz. Zapraszamy do przeczytania wywiadu o tym, jak powinien funkcjonować samorząd uczniowski i jaką rolę odgrywa w nim opiekun.

Elwinia Modzelewska: Szkoła powinna należeć do uczniów?
Michał Tragarz: Nie w takim sensie, żeby decydowali, czego będą się uczyć. Uczniowie jednak spędzają w szkole ogromny kawał życia i o nim powinni móc decydować. Jeśli mają jakieś pomysły, to szkoła jest idealnym miejscem, żeby je zrealizować. Gdzie indziej, niż w szkole? Jak inaczej, niż przy wsparciu instytucjonalnym szkoły? Jakiekolwiek pomysły wymagające wynajęcia sali, jakiegoś wsparcia materialnego mogą być zrealizowane w szkole. Na tym się skupiamy.

Czego przede wszystkim dotyczy kurs?

Tego, jak wspierać uczniów we wdrażaniu projektów społecznych. Uczymy, jak projekt zaplanować, czego on może dotyczyć, jakie powinny być poszczególne kroki, jaki podział zadań, jak zdobyć sponsorów, finansowanie.

Jaka jest rola opiekuna samorządu?

Powinien być sternikiem projektów, a nie jedynym pomysłodawcą i wnioskodawcą. Radzimy, jak ma wspierać uczniów.

Samorządem uczniowskim jest również grupa osób, które jest aktywna. Niekoniecznie muszą to być władze samorządu. Chcemy dotrzeć i wspierać uczniów, którzy chcą działać w szkole, założyć radiowęzeł, zrobić koło filmowe, podjazd dla niepełnosprawnych, stojak dla rowerów. I opiekunów na kursie zachęcamy, aby na to właśnie kładli akcent, żeby to było najważniejsze w ich pracy – pomagać młodym ludziom w realizacji pomysłów, zmienianiu codziennego życia.

Co ma się zmienić w szkole, kiedy opiekun samorządu skończy ten kurs?

Najważniejsze to uświadomienie, że każdy uczeń szkoły jest członkiem samorządu uczniowskiego. Poza tym zależy nam, żeby:

  • odbywały się demokratyczne wybory zarówno do organów władz samorządu, jak i na opiekuna;
  • uczniowie mieli prawo do działania w szkole – żeby pomysły na to, co się dzieje w szkole, wychodziły od uczniów lub były poparte rozmową z nimi;
  • regulamin był konsultowany z uczniami;
  • uczniowie partycypowali w opiniowaniu działań szkoły;
  • uczniowie uczestniczyli w posiedzeniach rad pedagogicznych.



Promujemy taką wizję samorządu uczniowskiego, która przede wszystkim jest oparta na stwierdzeniach z art. 55, „Ustawy o Systemie Oświaty”. To tam jest zapisane, że samorząd uczniowski to wszyscy uczniowie szkoły, że każdy uczeń ma prawo wypowiadać się w sprawach i decyzjach dotyczących szkoły – jakichkolwiek, nie tylko tych ściśle związanych z programem nauczania.

Mówisz, że samorząd powinien opiniować działania szkoły, a samorząd to ogół uczniów, więc jak to powinno się odbywać?

Dotyczy to raczej reprezentantów samorządu uczniowskiego, tak samo, jak np. udział w radzie pedagogicznej. Nie chodzi nam przecież o sianie w szkole chaosu.

Dlatego też tak ważne są demokratyczne wybory reprezentantów samorządu uczniowskiego. A są one wtedy, kiedy rzeczywiście uczniowie są zainteresowani tym, co się dzieje, znają kandydatów. W wielu szkołach kandydatów jest tylu, ile miejsc, więc głosowanie jest proforma. Wybory mogą się też sprowadzić do żartu - na reprezentanta samorządu uczniowskiego startuje szkolny błazen i każdy na niego głosuje, bo będzie śmiesznie.

To pierwsza edycja kursu „Aktywny samorząd uczniowski - kurs dla opiekunów”?

Tak, to jest taki test:) Zastanawialiśmy się, jak kurs zostanie odebrany przez nauczycieli.

Okazało się, że podstawowe kwestie dotyczące samorządu uczniowskiego są zupełnie nieznane.

A kiedy już w czasie kursu dowie się, co i jak robić?

Niektórzy piszą, że gdyby nasze postulaty wprowadzić w życie, byłaby to rewolucja.

Z jakich modułów składa się kurs?

I moduł pt. „Czym jest samorząd uczniowski?” dotyczy podstaw prawnych, wyborów, regulaminu.

II moduł pt. „Opiekun samorządu uczniowskiego – rola i cechy” mówi, jaki powinien być opiekun samorządu uczniowskiego.

III moduł pt. „Opiekun SU – jak aktywizować uczniów do działania?” traktuje o roli opiekuna w metodzie projektu.

IV moduł pt. „Współpraca z radą pedagogiczną i dyrekcją szkoły na rzecz wspierania działań samorządu uczniowskiego” ma wzmocnić opiekuna, ponieważ często jest tak, że jest on osamotniony w szkole. Nawet fascynat nie będzie w stanie przeforsować pewnych działań, jeśli nie będzie miał poparcia dyrektora i innych nauczycieli. Poza tym zadaniem kursanta jest przygotowanie prezentacji na radę pedagogiczną o działaniach uczniów.

V moduł pt. „Metody diagnozowania środowiska szkolnego. Element diagnozy” opiera się na spotkaniu z uczniami, rozmowie o tym, co się dzieje w szkole, czego brakuje z perspektywy uczniów.

VI moduł pt. „Planowanie działań” – w czasie realizacji tego modułu na podstawie diagnozy opiekun wraz z samorządem wypracowuje plan działań w niewielkim projekcie na rzecz szkoły i uczniów.

VII moduł pt. „Poszukiwanie sojuszników w społeczności lokalnej” poświęcony jest działaniu w projekcie. Kursanci znajdą tam praktyczne porady o działaniu, pracy w grupie, rozwiązywaniu trudności, motywowaniu uczniów, o tym, jak znaleźć sojuszników poza szkołą, w społeczności lokalnej i jak takie projekty mogą wychodzić poza szkołę i angażować inne instytucje i osoby.

VIII moduł pt. „Ewaluacja projektów” mówi o tym, jak prowadzić ewaluację, jak wyciągnąć wnioski. Opiekun przeprowadza wspólnie z uczniami ewaluacja projektu, który przeprowadzono w szkole.

 

Michał Tragarz,

koordynator kursu

„Aktywny samorząd uczniowski - kurs dla opiekunów”

oraz programu Samorząd uczniowski