PAPA 2014 – Praktyki pracy nauczycieli


W dniach 3-7 lipca 2014 w ośrodku szkoleniowym CEO w Wildze odbyła się doroczna letnia akademia (PAPA, czyli Polish American Principal Academy), w której uczestniczyli dyrektorzy i liderzy szkół pracujących w ramach programu Laboratoria Praktyki Edukacyjnej SUS. Spotkanie dotyczyło efektów pracy związanej z wdrażaniem w szkołach praktyk pracy nauczycieli. Naszym głównym gościem był William Stroud z Teachers College Columbia University.  Razem z nim zastanawialiśmy się nad dalszą przyszłością praktyk w szkołach.

 

Warsztaty

Na temat trzech praktyk (obserwacja wybranych  uczniów, analiza prac uczniowskich i nagrywanie lekcji) przeprowadzone zostały przez liderów szkół warsztaty pokazujące sposoby wprowadzania tych praktyk do pracy szkoły.

Warsztat: Obserwacja wybranych uczniów (zwaną też obserwacją wybrańców) prowadziły liderki z Gimnazjum nr 7 w Warszawie Katarzyna Merska - Gromek, Małgorzata Witczak oraz Małgorzata Borowska - Leszczyszyn i Bogusława Jastrząb ze Szkoły Podstawowej w Lubieszewie;

Warsztat: Analiza prac uczniów prowadziły liderki ze Szkoły Podstawowej nr 30 w Lublinie Justyna Wiśniewska I Aleksandra Krzyżanowska oraz Renata Ołdak i Emilia Badurek z Zespołu Szkół w Strachówce;

Warsztat: Nagrywanie lekcji prowadzili liderzy z Zespołu Szkół w Koszalinie Anna Ptak, Małgorzata Czerwonka, Sylwia Lipigórska-Reichel, Piotr Miler oraz Katarzyna Walęcka-Tomczak i Tadeusz Skarżyński z Gimnazjum nr 9 w Kaliszu, a także Beata Rejmer i Beata Ludwiczak z Zespołu Szkół w Kozielicach. 

 

 

Warsztaty były na wysokim poziomie, a  po uwagach kolejnych grup uczestników, były doskonalone, powtarzane były trzy razy, każdy uczestnik PAPA mógł poznać trzy praktyki.

 

Historia praktyk w szkołach

Częścią PAPA był panel liderów praktyk. Mieliśmy okazję wysłuchać historii praktyk w szkołach i zadawaliśmy pytania, które nas intrygowały. Okazuje się, że każda szkoła wypracowuje własny system stosowania praktyk i dostosowując go do potrzeb własnej szkoły.

W wypowiedziach wszytkach liderek przewijała się potrzeba wzajemnego zaufania wśród nauczycieli w szkole raz potrzeba wsparcia ze strony dyrektora szkoły. Podkreślano korzyści płynące ze skupienia się grupy nauczycieli nad uczeniem uczniów i określanie wspólnego celu oraz pożądanych efektów. Bardzo ważną rolę przy stosowaniu praktyki gra systematyczność. Wielu liderów wskazywało na największą trudność polegającą na wdrażaniu wniosków, czyli na realizacji działań, które grupa nauczycieli postanowiła zastosować, aby poprawić uczenie się uczniów. Można powiedzieć, że szkoły laboratoryjne dzięki praktykom są już dobre w diagnozie, już coraz lepiej idzie im wyciąganie wniosków, ale już gorzej z realizacją ich przez całe grono pedagogiczne. Liderki określały to jako niedomknięte koło Deminga.

Pracowaliśmy również nad rolą lidera w szkole i nad rodzajem wsparcia, które powinien dyrektor liderom zapewnić.

 

 

 

Goście z Białorusi

W tym roku PAPA była podwójnie międzynarodowa, naszymi gośćmi było trzech edukatorów z  Białorusi. Z Białorusią w upowszechnianiu oceniania kształtującego współpracujemy już od 4 lat. Goście powiedzieli nam, że u nich stopień to fetysz, uczniowie nie mogą dokonywać oceny koleżeńskiej, kontrola wiedzy ukrywana jest w tajemnicy, co w konsekwencji owocuje brakiem u uczniów odpowiedzialności za proces uczenia się. Problemem jest też brak porozumienia nauczycieli z rodzicami. Nauczyciele którzy poznali ocenianie kształtujące zaczęli uczyć inaczej. Seminarium z oceniania kształtującego nauczyciele nazwali „Metodyczną radością”.

 

 

 

Perły w muszli

Wzruszającym momentem były wspomnienie nauczycielskich sukcesów, nazwaliśmy je – Perły w muszli. Nauczyciele uzupełniali jedno ze zdań: Zrobiłem…, zadziałało na ucznia….;Uczniowie uczyli się…., gdyż ……Oto przykład jednej z nich:

Uczeń się nauczył (w różnym stopniu) redagować różne formy wypowiedzi, gdyż – tak myślę – pomogły mu w tym dwie techniki przeze mnie stosowane: praca wzorcowa (w oparciu o nią wspólnie budowaliśmy nacobezu) i praca z komentarzem (tu wskazówki: co dobre, czego zabrakło, jak poprawić).

Beata Sławuta, SP 15 w Gorzowie Wielkopolskim

Inne Perły w muszli - czytaj 

 

SZKOŁY STOSUJĄCE PRAKTYKI PRACY NAUCZYCIELI (PPN)

Analizą prac uczniowskich zajmują się Szkoła Podstawowa nr 30 w Lublinie i Zespół Szkół w Strachówce.

Oto po jednym zadaniu, które zapamiętałam z ich wypowiedzi:

  •  Szkoła Podstawowa nr 30 w Lublinie: „Uczymy się od innych szkół, nie oglądamy się na ekspertów, włączamy taksonomię Blooma; „Zmiana dla siebie, zmiana siebie”
  • Zespół Szkół w Strachówce:  „Ważne kiedy zadanie zostało polecone do wykonania; pytanie – „Na co ci najbardziej nauczycielu zależało?””

 

Obserwacją wybranych uczniów zajmują się Szkoła Podstawowa w Lubieszewie i Gimnazjum nr 7 z Oddziałami Integracyjnymi "Przy Łazienkach Królewskich";

Oto po jednym zadaniu, które zapamiętałam z ich wypowiedzi:

  • Szkoła Podstawowa w Lubieszewie: „Warto zajmować się wspólnie jedna sprawą (a nie wieloma); obserwować „wybrańców” na różne lekcjach; obserwować fakty”
  • Gimnazjum nr 7 w Warszawie: „Trzeba obserwować ucznia, a nie n-la; warto obserwować jednego lub dwóch uczniów i to na kilku lekcjach;  obserwacja to tylko narzędzie, efektem jego zastosowania  powinien być plan działań”.

 

Nagrywanie i omawianie lekcji ćwiczyły szkoły z Kalisza, Koszalina i Kozielic: Gimnazjum Nr 9 im. Jana Pawła II w Kaliszu, Zespół Szkół nr 13 w Koszalinie i Zespół Szkół w Kozielicach.

Oto po jednym zadaniu, które zapamiętałam z ich wypowiedzi:

  • Gimnazjum Nr 9 im. Jana Pawła II w Kaliszu: „Nasza praktyka ma tę zaletę, że mało ingeruje w tok lekcji; uczniowie szybko się do niej przyzwyczajają; po pewnym czasie okazuje się ona bezpieczniejsze dla nauczycieli niż inne praktyki obserwacyjne”.
  • Zespół Szkół w Koszalinie: „Nasza praktyka najmniej dezorganizująca prace szkoły; z analizy nagrań wyciągnęliśmy wniosek, że powinniśmy ograniczyć aktywność nauczycieli na rzecz aktywnej pracy uczniów”.
  • Zespół Szkół w Kozielicach: „Na początku trudno przejść przez pierwsze wrażenie wizualne swojej osoby; pracujemy w trzy osobowych zespołach analizujących nagrania lekcji.

 

OK – obserwacja – Szkoła Podstawowa nr 15 w Gorzowie Wielkopolskim i gościnnie Zespól Szkól Mechanicznych w Gorzowie Wielkopolskim.

Oto po jednym zadaniu, które zapamiętałam z ich wypowiedzi:

  •  Szkoła Podstawowa nr 15 w Gorzowie Wielkopolskim: „Ważną rolę pełni dyrektorka szkoły, otwieramy się na inne szkoły; obserwujemy stosowanie technik OK-eja”.
  • Zespół Szkół Mechanicznych w Gorzowie Wielkopolskim: „Chcielibyśmy podnieść wyniki nauczania w naszej szkole, jesteśmy szkoła zawodową, w której uczą nauczyciele zawodu, ale udało nam się ich też zaangażować;  poprawiła się współpraca nauczycieli”.
  •  

Spacer edukacyjny – Szkoła Podstawowa nr 3 im. Jana Kochanowskiego w Tychach

Oto jedno zadanie, które zapamiętałam z ich wypowiedzi: „ ½ RP bierze udział w spacerach. Ustalamy temat spaceru, używamy arkusza obserwacji. Do tej pory prowadziliśmy trzy spacery w semestrze”.

 

Nasz ekspert Bill Stroud z Teachers College Columbia University mówił,  że z doświadczeń TC wynika, że czym więcej nauczycieli w szkole jest zaangażowanych w praktykę, tym większe szkoła ma efekty. Poradził szkołom, aby nie stawiały sobie zbyt wysokich wymagań, aby doceniały swoje sukcesy. Warto stawiać sobie cele rokujące na realizację.

 

 

 

Danuta Sterna, oprac. Magda Pater