Konferencja podsumowująca VI edycję CRS2


18-19 maja 2018 r. w Wildze odbyła się konferencja podsumowująca dwuletnie działanie -  Całościowy Rozwój Szkoły na poziomie zaawansowanym. Uczestniczyli w niej dyrektorzy i liderzy grup Pomocnych Przyjaciół, a także gość specjalny – przedstawicielka Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności – Marianna Hajdukiewicz.

 

Dyrektorzy analizowali działania podjęte w ich szkołach przez ostatnie dwa lata.  W ćwiczeniu „Rzeka wspomnień” zastanawiali się nad czterema tratwami programu: tratwą strategii OK, tratwą współpracy grupy Pomocnych Przyjaciół, tratwą OK obserwacji oraz tratwą spaceru edukacyjnego.  Uczestnicy wskazywali na zmiany, które zaszły w ich szkołach podczas udziału w całym programie. Niemal wszyscy zwracali uwagę na zmianę kultury pracy nauczycieli – z większą świadomością planują proces lekcyjny, lekcje zawierają stałe elementy wynikające ze stosowania oceniania kształtującego (np. cele, kryteria, podsumowanie), a przez to widać proces brania przez uczniów odpowiedzialności za własne uczenie się.  Z kolei dwuletnia praca w grupach Pomocnych Przyjaciół sprawiła, że nauczyciele nauczyli się rozmawiać, wymieniać doświadczenia, doradzać sobie nawzajem. Przestali ze sobą rywalizować. Szczególną uwagę  dyrektorzy zwrócili uwagę na dwie praktyki współpracy nauczycieli  - praktykę obserwacji koleżeńskiej i spaceru edukacyjnego. Dzięki nim nauczyciele zaczęli otwierać drzwi swoich klas, przyglądać się nawzajem swojej pracy, wyciągać wnioski dotyczące dalszego rozwoju zarówno z pozycji pojedynczego nauczyciela jak i całego grona pedagogicznego, rozpoczęli wspólną pracę nad doskonaleniem nauczania w ich szkołach.

 

Oczywiście, podczas realizacji programu nie obyło się bez trudności. Dyrektorzy wskazywali, że największą trudnością była nierówna praca poszczególnych osób nad wdrażaniem programu, rotacja nauczycieli, trudności z wdrażaniem poszczególnych strategii,  Okazało się jednak, że dzięki wzajemnemu wsparciu podczas spotkania i wymianie doświadczeń można szybko przygotować listę działań,  które mogą pomóc zapobiec  tym trudnościom. 

 

 

Drugiego dnia konferencji uczestnicy zastanawiali się, w jaki sposób planować dalszą pracę w szkołach. Dyrektorzy tworzyli mapę współpracy rady pedagogicznej, patrzyli na swoich nauczycieli „z lotu ptaka” i zastanawiali się, co mogą zrobić, aby jeszcze bardziej  zacieśnić współpracę pomiędzy nimi.  Uczestnicy zastanawiali się także, czym jest widoczne uczenie się uczniów.  Po czym uczeń pozna, że się uczy, po czym pozna to nauczyciel i na co musi zwrócić uwagę dyrektor, który obserwuje lekcję, aby być pewnym, że uczniowie się uczą. Okazało się, że jest wiele takich wskaźników (np. uczniowie zadają pytania, znają cele i kryteria lekcji, pracują w grupach, dokonują samooceny). Rozmowa o widocznym uczeniu się uczniów była punktem wyjścia do refleksji nad tym, że aby zobaczyć uczenie się trzeba popatrzyć na nie jako proces. Mogą być w tym pomocne schematy uczenia się. 

 

 

Wszyscy dyrektorzy stwierdzili, że mimo kończącego się programu, są tak naprawdę w trakcie procesu doskonalenia pracy własnej szkoły, który chcą kontynuować. Dzięki CRS2 dostrzegli wiele zasobów własnych i swojej szkoły, które umożliwią im dalszą pracę. Są to: determinacja i konsekwencja dyrektora, świadomość, że zmiana jest nieodwracalna, chęć poszukiwania nowych kierunków działań. Zasobem szkół są także liderzy, którzy prowadzili zespoły Pomocnych Przyjaciół i potrafią zachęcić pozostałych nauczycieli w szkole do przyłączenia się do zmiany. Mocną stroną szkół są także współpracujące nad jakością uczenia się i nauczania zespoły nauczycielskie.

 

Nieco inny proces, choć podobny, przeszli liderzy grup Pomocnych Przyjaciół. Podobnie, jak w grupie dyrektorskiej, mieli oni czas, aby ze swojego punktu widzenia podsumować i poddać refleksji pracę w szkole w programie CRS2.

 

Inne niż w grupie dyrektorskiej było to, że liderzy mieli też okazję, aby porozmawiać o swojej pracy z uczniami i przeanalizować, w jaki sposób działania programowe wpłynęły na nią. Ważnym tematem rozmów była także rola lidera szkolnego i  historia „bycia liderem” w kontekście relacji współpracy z innymi nauczycielami.

 

Liderzy grup Pomocnych Przyjaciół podzielili się swoimi doświadczeniami/dobrymi praktykami z czasu trwania CRS2. Ten punkt programu konferencji został oceniony przez uczestników jako niezwykle użyteczny.

 

Ważny okazał się także panel dyskusyjny na temat paneli koleżeńskich w szkołach. Są one okazją do uroczystego wręczenia Tytułu Szkoły Uczącej Się, który przyznawany jest tym szkołom, które uczestniczyły w Całościowym Rozwoju Szkoły na poziomie zaawansowanym. Rozmowa o doświadczeniach osób, które organizowały taki panel w swoich szkołach lub mają doświadczenie uczestniczenia w panelu w innych szkołach oraz pytania i odpowiedzi do nich pozwoliły na to, by wstępnie zaplanować, jak mogą pokazywać swoją pracę ze strategiami oceniania kształtującego.

 

Bardzo dziękujemy wszystkim szkołom: Dyrektorom i Nauczycielom, za udział i pracę w spotkaniu oraz w działaniu Całościowy Rozwój Szkoły. Współpraca z Wami to była prawdziwa przyjemność. Do zobaczenia przy innych projektach, do których zapraszamy.

 

Prowadzące: Małgorzata Sulewska i Marta Hołub, Aleksandra Cupok i Janina Stojak