Bywa trudno, ale to naprawdę działa

  • Całościowy rozwój szkoły

Szkoły uczestniczące w programie, skończyły dwuletni Całościowy rozwój szkoły na etapie zaawansowanym. Byliśmy z wizytą na kilku konferencjach podsumowujących. O trudnej, ale wartej przebycia drodze do zmiany, o szkole, która jest okej, o wyjątkowej współpracy z nauczycielami i relacjach z rodzicami, opowiedzieli nam uczestnicy społeczności szkolnej.

Rozwiń skrzydła w Kępie Celejowskiej

"Wszyscy pracowaliśmy nad tym wydarzeniem. Każda osoba była zaangażowana: od dekoracji, przygotowania treści merytorycznych, poprzez nagłośnienie, fotografowanie czy pieczenie ciast. Nawet rodzice dzień wcześniej zorganizowali kotary, gdyby w sali raziło słońce".
Izabela Śmidoda
nauczycielka matematyki,
liderka w szkole w Kępie Celejowskiej

W gminie Wilga spotkaliśmy się na konferencji upowszechniającej pt:  „Lekcja w Kępie CELEjowskiej. Jak I strategia OK wpisała się w nazwę naszej szkoły? 

W szkole stosowana jest pozytywna dyscyplina, elementy oceniania kształtującego oraz aktywne metody i techniki uczenia się i nauczania. W trakcie zajęć uczniowie tworzą notatki wizualne i wzmacniają myślenie wizualne. Dzieci zawsze wiedzą o czym jest dana lekcja: znają jej cel, kryteria sukcesu oraz zawsze ją podsumowują. 

Podczas profesjonalnie przygotowanej konferencji upowszechniającej widać było zgrany, lubiący się zespół, który dzieli się zadaniami i swoim doświadczeniem. Podział zadań przy organizacji konferencji, ale też codzienna współpraca to zasługa zgranej rady pedagogicznej pod przywództwem dyrektorki Małgorzaty Dąbrowskiej. Wymiana doświadczeń, otwartość, wspólne warsztaty i uczenie się to codzienność w Kępie Celejowskiej. Szkoła współpracuje blisko także z innymi okolicznymi szkołami w gminie i powiecie, a dobre relacje czuć było podczas nieformalnych rozmów przy kawie.
To była ogromna przyjemność móc zobaczyć i doświadczyć takiej współpracy na żywo. 

Nie było łatwo, ale było warto - w szkole w Mariańskim Porzeczu

Walczyłam z tym długo. Zaczęłam wprowadzać ocenianie kształtujące w jednej klasie i robiłam to w swoim tempie, żeby się nie stresować, tylko z tego czerpać. Ważna była dla mnie współpraca z panią dyrektor. To, że mogłam o wszystko zapytać i zmieniać w swojej pracy. Momentem przełomowym, było uświadomienie sobie roli popełniania błędów w procesie uczenia się, a wzrost motywacji do nauki moich uczniów, był dla mnie potwierdzeniem, że to wszystko zaczyna działać.
Największym wyzwaniem było precyzyjne określanie celów i kryteriów. Zwykle było ich za dużo i nie do końca były zrozumiałe dla uczniów. Pracowałam nad tym i doszłam do oczywistego wniosku, że mniej znaczy lepiej. Systematyczne zadawanie pytania: co i jak? pozwoliło mi dokonywać selekcji treści. Dodatkowo, stwierdzam, że regularne stosowanie refleksji po każdej zakończonej lekcji, daje pełniejszy obraz osiągnięć ucznia.
Bożena Dybcio
nauczycielka języka angielskiego,
w szkole w Mariańskim Porzeczu

Dwa tygodnie później i trzy kilometry dalej spotykamy się w Szkole Podstawowej w Mariańskim Porzeczu na wydarzeniu, pt: „Rozwijamy się w drodze do celu. Jak pracować z celem i kryteriami, aby znaleźć radość i sukces.”

Podczas konferencji mieliśmy możliwość obserwować lekcje prowadzone z elementami idei oceniania kształtującego i wysłuchać panelu, w którym uczniowie i nauczyciele podzielili się swoimi refleksjami dotyczącymi uczenia się. Ich doświadczenia i refleksje, pomimo trudności, są bardzo budujące.

Jak wspominasz pracę ze szkołą podczas tych czterech lat w Całościowym rozwoju szkoły

Edyta Wąsik, asystentka szkoły: Nauczyciele na początku potrzebowali oswoić się z informacją o wprowadzaniu ocenia kształtującego. Długo pracowali nad zmianą nawyków. Musieli dać uczniom i przede wszystkim sobie czas. Lokomotywą napędzającą do zmiany była dyrektorka – Agnieszka Czaplińska. Pełniła bardzo ważną rolę, nie poddawała się, wykazywała się elastycznością i motywowała swój zespół.

Agnieszko, gratuluję tej determinacji, czy chciałabyś coś dodać?

Agnieszka Czaplińska, dyrektorka szkoły: Sama lokomotywa nic nie zdziała, potrzebuje wagonów. Bez mojej kadry, nic by się nie zadziało.  Nauczyciele z wieloletnim stażem pracy mają swoje nawyki, które trudno zmienić, ale nie poddaliśmy się i teraz widzimy, że było warto. Dziękuję im, że mimo wątpliwości, zaufali procesowi i przebyli tę drogę. Bywało trudno, były chwile zwątpienia i rezygnacji. Wtedy przyjeżdżała Edyta i mówiła do nas: „spokojnie, powoli, nic na siłę, dacie radę.” Teraz jesteśmy bardziej otwarci na zmiany, które dokonały się w nas samych, jak również w sposobie prowadzenia lekcji i procesie uczenia się.

Nauczycielowi OK pomaga zrozumieć ucznia, stanąć niejako po jego stronie. Sprzyja tak potrzebnej dzisiaj komunikacji i empatii. W większości motywuje uczniów do nauki i uwagi na lekcji, gdyż obecnie uczeń często zadaje sobie i nauczycielowi pytanie: po co mam się czegoś nauczyć, do czego to jest potrzebne, jak to wykorzystam, jaki jest tego cel? Uważam, że w przypadku nauczycieli, cele i kryteria pomagają sprawnie realizować podstawę programową bez zbędnego rozdrabniania się i chaosu. Uczniom na bieżąco ukazują efekty nauczania.
Ocenianie kształtujące zakłada, żeby uczeń sam się uczył. Ja jako nauczycielka, mam monitorować ten proces. Jest to twórcze i angażujące. Mnie to dyscyplinowało do pracy i uczyło gospodarować czasem. Przypomniało mi, że moim zadaniem nie jest realizowanie podręcznika, tylko podstawy programowej. Okej dał mi w tym poczucie komfortu i bezpieczeństwa.
Joanna Kondej
nauczycielka języka polskiego,
w szkole w Mariańskim Porzeczu

Wskazówki do innych nauczycieli, od kadry SP w Mariańskim Porzeczu:

Koncertowo w Zespole Szkół Salezjańskich Don Bosco we Wrocławiu

Na konferencji upowszechniającej we Wrocławiu, mieliśmy przyjemność wysłuchać koncertu w wykonaniu uczennic i uczniów szkoły.

Wraz z innymi uczestnikami wzięliśmy udział w obserwacji koleżeńskiej na lekcji przyrody i języka polskiego. Wspólnie udzielaliśmy informacji zwrotnej nauczycielkom prowadzącym lekcję. Uczniowie i uczennice pełnili rolę gospodarzy, oprowadzając gości po szkole, pokazując nowoczesne sale i obiekty sportowe. 

W etapie zaawansowanym Całościowego rozwoju szkoły, szkoła koncentrowała swoje działania na pogłębianiu rozumienia oceniania kształtującego oraz stosowaniu pięciu strategii  i wprowadzaniu podstawowych praktyk do profesjonalnej pracy nauczycieli i nauczycielek.

Dyrektor wprowadzał do szkoły zmianę mającą na celu poprawę efektów uczenia się uczniów i nauczania.

Nauczyciele przy wsparciu liderek Marzeny Cieśli i Magdaleny Smolarczyk współpracowali w małych grupach i wspólnie gromadzili doświadczenia i doskonalili warsztat pracy.

Za te intensywne dwa lata pracy i uczenia się otrzymali dyplom i tytuł „Szkoły uczącej się”, wręczony uroczyście przez asystenta Michała Szczepanika.

Mercedesem do Szkoły Podstawowej nr 50 im. Emilii Plater w Gdańsku

Na konferencji upowszechniającej ocenianie kształtujące w szkole podstawowej w Gdańsku wyraźnie wybrzmiał głos rodziców. To oni wspierali szkołę w zmianach, mających służyć uczeniu się i większej motywacji ich dzieci.

Podczas debaty oxfordzkiej, której teza brzmiała: „Oceny sumujące motywują nas do nauki” – uczniowie wraz z rodzicami prezentowali argumenty przeczące powyższej tezie. Pan Artur, przewodniczący Rady Rodziców w szkole, porównał ocenianie kształtujące do mercedesa klasy S, podczas gdy ocenianie sumujące do małego Fiata.

Dyrektorka Dorota Chojna przypomniała wszystkim obecnym jak okej wpisuje się w przepisy prawa oświatowego i rekomendacje Ministerstwa Edukacji i Nauki

Poza obserwacją lekcji, prezentacją drogi z ocenianiem kształtującym i uroczystym wręczeniem tytułu Szkoły uczącej się, przez asystentkę Małgorzatę Borowską-Leszczyszyn, mieliśmy okazję oglądać fantastyczny występ najmłodszych uczniów i uczennic.

 

Inne aktualności

Aktualności

25/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła to nasza wspólna sprawa – relacja z konferencji regionalnej w Słupsku
Marzec w Centrum Edukacji Obywatelskiej to tradycyjnie czas intensywnych podróży edukacyjnych.  Poza programowymi wydarzeniami, regularnie wyruszamy w Polskę, by organizować regionalne konferencje we współpracy z samorządami. Wierzymy, że realna zmiana...
czytaj więcej»
23/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Marzec pod znakiem przywództwa i współpracy
Marzec w programie Szkoła ucząca się był miesiącem niezwykle intensywnych spotkań. Liderki i liderzy zmiany w ramach programu Całościowy Rozwój Szkoły (CRS) oraz Studiów Podyplomowych Liderów Oświaty (SPLO) ruszyli z...
czytaj więcej»
05/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła zaczyna się w decyzjach samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych 2026 roku. Wśród ponad 3 tysięcy uczestników - liderów opinii i decydentów, nie mogło zabraknąć głosu programu Szkoła...
czytaj więcej»
26/01/2026
  • Szkoła ucząca się
Dlaczego warto uczyć się OK z nami?
Dlaczego warto uczyć się oceniania kształtującego właśnie z nami? Ponieważ od ponad 25 lat wspieramy szkoły w budowaniu kultury uczenia się opartej na zaufaniu, dialogu i partnerstwie. Do tej pory...
czytaj więcej»
09/12/2025
Edukacja nie zna granic — budujemy nowe partnerstwo.
Program Szkoła ucząca się już od 25 lat towarzyszy polskim szkołom w budowaniu kultury uczenia się. Od początku czerpie z międzynarodowych doświadczeń — najpierw dzięki współpracy z uniwersytetami w Ohio...
czytaj więcej»
08/12/2025
Mentoring dla dyrektorów: uważność, doświadczenie i rozwój lidera szkoły
Rola dyrektora szkoły bywa samotna. Oczekiwania – ogromne. Odpowiedzialność – wielowątkowa. A przestrzeń, w której można bezpiecznie porozmawiać o własnych dylematach, często nie istnieje. Dlatego w Centrum Edukacji Obywatelskiej rozwijamy...
czytaj więcej»

Program „Szkoła ucząca się”, zainicjowany w 2000 roku, jest przedsięwzięciem Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez CEO.

Wspólna opowieść o edukacji

  • Szkoła ucząca się

Członkini Rady Dyrektorów Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, Angela Brav odwiedziła CEO, aby rozmawiać o polskiej szkole i wyzwaniach, z jakimi się aktualnie mierzy. Przyglądała się temu jakie działania podejmujemy w fundacji, by wspierać zmiany w zakresie rozwijania szkolnych relacji, wzmacniania procesu uczenia się oraz tworzenia warunków do rozwoju wszystkim uczniom i uczennicom. 

 

 

"Szkoła i my, jako liderzy szkołą się zajmujący, potrzebujemy opowieści. Takiej, która zwróci uwagę innych na to, jak wielkie znaczenie ma edukacja. Która zgromadzi nas po to, by szukać tego co wspólne, a nie co różni. Która nadaje wartość i znaczenie każdej sytuacji, bo każda może być edukacyjna. I wreszcie takiej, która pozwoli być ze sobą w realnym, uważnym kontakcie."
Angela Brav
Członkini Rady Dyrektorów Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności

18 maja w siedzibie Centrum Edukacji Obywatelskiej odbyło się spotkanie z Angelą Brav, Członkinią Rady Dyrektorów* Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Wzięli w nim udział przedstawiciele: PAFW  – Marianna Hajdukiewicz, Dyrektorka Programowa, CEO – dr Jędrzej Witkowski, Prezes Zarządu CEO i Sylwia Żmijewska-Kwiręg, dyrektorka programu “Szkoła ucząca się”. Nie zabrakło przedstawicielek aktywnie uczestniczących w programie: Katarzyny Olejnik – dyrektorki oraz Joanny Wróblewskiej-Karpowicz, nauczycielki języka angielskiego i francuskiego z Międzynarodowej Szkoły Podstawowej “Paderewski” z Lublina. 

Przywilej zajmowania się czymś naprawdę istotnym

Angela Brav, Sylwia Żmijewska-Kwiręg i Katarzyna Olejnik mówiły o potrzebie wzmacniania dyrektora/ki w jego przywództwie oraz doskonalenia nauczycieli na rzecz profesjonalnych wspólnot uczących się

Joanna Wróblewska-Karpowicz, nauczycielka z ośmioletnim stażem podzieliła się opowieścią o drodze: od bycia nauczycielką akademicką, przygotowaną do podawczego sposobu nauczania, do stawania się partnerką ucznia w jego procesie uczenia się

Podkreślała, jaki wpływ na jej gotowość do uczenia się i wzajemnego wspierania z innymi nauczycielami miał udział w Całościowym rozwoju szkoły w roli szkolnej liderki. Dziś aktywnie poszukuje miejsc i okazji do zmiany swojego warsztatu pracy poprzez wspólną refleksję z innymi, dzielenie się własnym doświadczeniem i poszukiwanie inspiracji u innych. 

 

W rozmowach pojawiał się wątek pozycji nauczyciela w społeczeństwie oraz znaczenia edukacji dla jakości naszego życia. Angela Brav – nawiązując do własnych doświadczeń – mocno podkreślała znaczenie napotkanych nauczycieli dla jej życiowej drogi i sukcesów. A z perspektywy liderki w biznesie wyrażała duże zrozumienie i współodczuwanie dla tego, czym dzieliła się dyrektorka szkoły, Katarzyna Olejnik  – samotności lidera i ostatecznej odpowiedzialności za każdą podejmowaną decyzję.

 

Spotkanie było też przestrzenią do dyskusji o tym, co w polskim i amerykańskim systemie edukacji jest podobne, a co je różni, jak sobie w obu tych krajach radzimy z wyzwaniami wynikającymi ze zmian cywilizacyjnych, społecznych czy gospodarczych. Dużo rozmawialiśmy też o egzaminach i ich znaczeniu, a także o kompetencjach, jakich potrzebujemy w dorosłym życiu i sposobach na ich rozwijanie i weryfikowanie nie tylko w czasie edukacji, ale także w trakcie pracy zawodowej. 

Jak zmieniać polską szkołę?

Prezes CEO dr Jędrzej Witkowski podkreślił, że po wieloletniej współpracy ze szkołami, wiemy, że największą szansę na zmianę praktyk szkolnych mamy, inicjując je oddolnie – niejako obok systemu lub niezależnie od tego, co system nam proponuje. 

  • Jako nauczyciele możemy tę zmianę realizować w klasie, zmieniając swoje nauczanie i czyniąc uczniów autorami i właścicielami swojego uczenia się.
  • Jako dyrektorzy – powinniśmy koncentrować uwagę – swoją i zespołu nauczycieli – na współpracy, na rzecz głębokiego uczenia się i rozwojowego oceniania.
  • Jako przedstawiciele NGO – oferujmy szkołom wysokiej jakości programy edukacyjne, programy doskonalenia zawodowego, przestrzeń do networkingu, ale też oczywiście tam, gdzie to możliwe – występując na rzecz zmian systemowych. 

Żywe zainteresowanie naszej Gościni Angeli Brav edukacją pokazuje, że inicjatywy edukacyjne stanowią bardzo ważny obszar troski i działalności programowej Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności.

 

* Rada Dyrektorów PAFW

Niezależna Rada Dyrektorów kieruje Polsko-Amerykańską Fundacją Wolności powołaną w 2000 roku w celu umacniania efektów polskiej transformacji oraz dzielenia się doświadczeniami Polski z innymi krajami Europy Środkowej i Wschodniej.

Członkowie i członkinie (byli i obecni) Rady

Misją Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności jest działanie na rzecz umacniania demokracji i społeczeństwa obywatelskiego, wyrównywania szans rozwoju indywidualnego i społecznego oraz wspieranie gospodarki rynkowej w Polsce. Swoją misję Fundacja realizuje w trzech obszarach programowych: wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i młodzieży oraz dążenie do ogólnej poprawy jakości oświaty, wspieranie rozwoju społeczności lokalnych oraz dzielenie się polskim doświadczeniem z innymi krajami regionu. 

Inne aktualności

Aktualności

25/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła to nasza wspólna sprawa – relacja z konferencji regionalnej w Słupsku
Marzec w Centrum Edukacji Obywatelskiej to tradycyjnie czas intensywnych podróży edukacyjnych.  Poza programowymi wydarzeniami, regularnie wyruszamy w Polskę, by organizować regionalne konferencje we współpracy z samorządami. Wierzymy, że realna zmiana...
czytaj więcej»
23/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Marzec pod znakiem przywództwa i współpracy
Marzec w programie Szkoła ucząca się był miesiącem niezwykle intensywnych spotkań. Liderki i liderzy zmiany w ramach programu Całościowy Rozwój Szkoły (CRS) oraz Studiów Podyplomowych Liderów Oświaty (SPLO) ruszyli z...
czytaj więcej»
05/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła zaczyna się w decyzjach samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych 2026 roku. Wśród ponad 3 tysięcy uczestników - liderów opinii i decydentów, nie mogło zabraknąć głosu programu Szkoła...
czytaj więcej»
26/01/2026
  • Szkoła ucząca się
Dlaczego warto uczyć się OK z nami?
Dlaczego warto uczyć się oceniania kształtującego właśnie z nami? Ponieważ od ponad 25 lat wspieramy szkoły w budowaniu kultury uczenia się opartej na zaufaniu, dialogu i partnerstwie. Do tej pory...
czytaj więcej»
09/12/2025
Edukacja nie zna granic — budujemy nowe partnerstwo.
Program Szkoła ucząca się już od 25 lat towarzyszy polskim szkołom w budowaniu kultury uczenia się. Od początku czerpie z międzynarodowych doświadczeń — najpierw dzięki współpracy z uniwersytetami w Ohio...
czytaj więcej»
08/12/2025
Mentoring dla dyrektorów: uważność, doświadczenie i rozwój lidera szkoły
Rola dyrektora szkoły bywa samotna. Oczekiwania – ogromne. Odpowiedzialność – wielowątkowa. A przestrzeń, w której można bezpiecznie porozmawiać o własnych dylematach, często nie istnieje. Dlatego w Centrum Edukacji Obywatelskiej rozwijamy...
czytaj więcej»

Program „Szkoła ucząca się”, zainicjowany w 2000 roku, jest przedsięwzięciem Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez CEO.

Międzynarodowa konferencja o języku i literaturze

  • Szkoła ucząca się

Zapraszamy do wzięcia udziału w  międzynarodowej konferencji online: „Edukacja językowa i literacka od przedszkolaka do seniora”

Ekspertami będą doświadczeni edukatorzy, wykładowcy akademiccy i nauczyciele pracujący na co dzień w środowiskach wielokulturowych i wielojęzycznych, którzy podzielą się wiedzą i dobrymi praktykami z zakresu pracy z różnorodnymi grupami wiekowymi.

Konferencja odbędzie się w formie online, w dniach 19 – 20 maja i udział w niej jest bezpłatny.

Organizatorami są Wydział Nauk Humanistycznych UKSW w Warszawie, Polonistyka PNU, Polski Uniwersytet na Obczyźnie, Zakład Nauczania Języka i Kultury PUNO

Objęliśmy patronatem edukacyjnym to wydarzenie i wśród prelegentów wystąpią nasi eksperci i ekspertki:

Inne aktualności

Aktualności

25/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła to nasza wspólna sprawa – relacja z konferencji regionalnej w Słupsku
Marzec w Centrum Edukacji Obywatelskiej to tradycyjnie czas intensywnych podróży edukacyjnych.  Poza programowymi wydarzeniami, regularnie wyruszamy w Polskę, by organizować regionalne konferencje we współpracy z samorządami. Wierzymy, że realna zmiana...
czytaj więcej»
23/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Marzec pod znakiem przywództwa i współpracy
Marzec w programie Szkoła ucząca się był miesiącem niezwykle intensywnych spotkań. Liderki i liderzy zmiany w ramach programu Całościowy Rozwój Szkoły (CRS) oraz Studiów Podyplomowych Liderów Oświaty (SPLO) ruszyli z...
czytaj więcej»
05/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła zaczyna się w decyzjach samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych 2026 roku. Wśród ponad 3 tysięcy uczestników - liderów opinii i decydentów, nie mogło zabraknąć głosu programu Szkoła...
czytaj więcej»
26/01/2026
  • Szkoła ucząca się
Dlaczego warto uczyć się OK z nami?
Dlaczego warto uczyć się oceniania kształtującego właśnie z nami? Ponieważ od ponad 25 lat wspieramy szkoły w budowaniu kultury uczenia się opartej na zaufaniu, dialogu i partnerstwie. Do tej pory...
czytaj więcej»
09/12/2025
Edukacja nie zna granic — budujemy nowe partnerstwo.
Program Szkoła ucząca się już od 25 lat towarzyszy polskim szkołom w budowaniu kultury uczenia się. Od początku czerpie z międzynarodowych doświadczeń — najpierw dzięki współpracy z uniwersytetami w Ohio...
czytaj więcej»
08/12/2025
Mentoring dla dyrektorów: uważność, doświadczenie i rozwój lidera szkoły
Rola dyrektora szkoły bywa samotna. Oczekiwania – ogromne. Odpowiedzialność – wielowątkowa. A przestrzeń, w której można bezpiecznie porozmawiać o własnych dylematach, często nie istnieje. Dlatego w Centrum Edukacji Obywatelskiej rozwijamy...
czytaj więcej»

Program „Szkoła ucząca się”, zainicjowany w 2000 roku, jest przedsięwzięciem Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez CEO.

W dyrektorskich butach

  • Szkoła ucząca się

Cokolwiek byś nie mówił, to zawsze i tak mówisz o sobie
Carl Rogers

Czy wiesz jak nazywa się

naturalna dla człowieka zdolność do wchodzenia w swoisty rezonans z drugą osobą, dzięki której możemy adekwatnie odbierać cudze nastawienia, uczucia, potrzeby i intencje.

Jej dojrzała forma wyraża się w następującej postawie:

  • odczuwam wspólnotę z innymi;

  • potrafię ich zrozumieć, wejść w ich buty;

  • potrafię współodczuwać;

  • widzę granicę między sobą a innymi, nie pozwalam aby uczucia innych zalały mnie.

 

TO EMPATIA

To właśnie empatycznym przywództwem zajmowaliśmy się w gronie dyrektorek i dyrektorów szkół, współpracujących z nami w roli trenerów i konsultantów. 

Przez dwa dni szkolenia rozwojowego w Konstancinie Jeziornej próbowaliśmy, po wglądzie w siebie, przekuwać empatię na praktykę. Pracowaliśmy nad naszą komunikacją empatyczną, sprawczością i koncentrowaliśmy się na mocnych stronach. Ważny był aspekt tu i teraz. Warsztaty pokazały co z tego doświadczenia można wykorzystać w poszczególnych działaniach programowych i czego jeszcze potrzebujemy, by być bardziej empatycznymi w różnych codziennych sytuacjach.  Jednym z celów zjazdu rozwojowego z dyrektorami było dopracowanie poszczególnych warsztatów w tym temacie, które zaproponujemy podczas Letniej Szkoły Dyrektorów.

Cztery poziomy empatyzowania

Dobre empatyczne nawyki - trenuj od dziś!

Inne aktualności

Aktualności

25/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła to nasza wspólna sprawa – relacja z konferencji regionalnej w Słupsku
Marzec w Centrum Edukacji Obywatelskiej to tradycyjnie czas intensywnych podróży edukacyjnych.  Poza programowymi wydarzeniami, regularnie wyruszamy w Polskę, by organizować regionalne konferencje we współpracy z samorządami. Wierzymy, że realna zmiana...
czytaj więcej»
23/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Marzec pod znakiem przywództwa i współpracy
Marzec w programie Szkoła ucząca się był miesiącem niezwykle intensywnych spotkań. Liderki i liderzy zmiany w ramach programu Całościowy Rozwój Szkoły (CRS) oraz Studiów Podyplomowych Liderów Oświaty (SPLO) ruszyli z...
czytaj więcej»
05/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła zaczyna się w decyzjach samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych 2026 roku. Wśród ponad 3 tysięcy uczestników - liderów opinii i decydentów, nie mogło zabraknąć głosu programu Szkoła...
czytaj więcej»
26/01/2026
  • Szkoła ucząca się
Dlaczego warto uczyć się OK z nami?
Dlaczego warto uczyć się oceniania kształtującego właśnie z nami? Ponieważ od ponad 25 lat wspieramy szkoły w budowaniu kultury uczenia się opartej na zaufaniu, dialogu i partnerstwie. Do tej pory...
czytaj więcej»
09/12/2025
Edukacja nie zna granic — budujemy nowe partnerstwo.
Program Szkoła ucząca się już od 25 lat towarzyszy polskim szkołom w budowaniu kultury uczenia się. Od początku czerpie z międzynarodowych doświadczeń — najpierw dzięki współpracy z uniwersytetami w Ohio...
czytaj więcej»
08/12/2025
Mentoring dla dyrektorów: uważność, doświadczenie i rozwój lidera szkoły
Rola dyrektora szkoły bywa samotna. Oczekiwania – ogromne. Odpowiedzialność – wielowątkowa. A przestrzeń, w której można bezpiecznie porozmawiać o własnych dylematach, często nie istnieje. Dlatego w Centrum Edukacji Obywatelskiej rozwijamy...
czytaj więcej»

Program „Szkoła ucząca się”, zainicjowany w 2000 roku, jest przedsięwzięciem Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez CEO.

Szkoły kwitną na wiosnę

  • Całościowy rozwój szkoły

W marcu i kwietniu przyroda budzi się do życia, a dni są coraz dłuższe i słoneczne. To idealny czas na sadzenie nowych plonów – na małe, wielkie zmiany w szkołach, których efekty zobaczymy w kolejnych latach.

To już nasza tradycja w programie, że w pierwszym dniu wiosny dyrektorki i dyrektorzy rozpoczynają swoją przygodę z budzeniem swoich szkół po długiej zimie. W kwietniu w prace nad zmianą włączają się nauczycielki i nauczyciele, którzy będą przewodzić w tym rozwoju – Całościowym rozwoju szkoły.

To, co dzieje się w szkole jest jak góra czterech wiatrów - każdy wiatr wieje w swoją stronę - nauczyciele, uczniowie, rodzice, dyrektorzy. Chodzi o to, żeby te wiatry wiały na tyle skutecznie, aby tę górę problemów obalić i zacząć wiać wspólnie w jednym kierunku.
Mirosława Rokicka
koordynatorka merytoryczna Całościowego rozwoju szkoły

Tej metafory żywiołu użyła Mirka, po przeprowadzeniu dwóch konferencji inaugurujących XXI edycję wiodącego działania w programie.

Dwadzieścia pięć szkół z całej Polski zgłosiło się, aby doskonalić swój warsztat pracy oraz stopniowo zmieniać relacje między nauczycielami, uczniami i dyrekcją. Będą do tego dążyć za pomocą wprowadzania oceniania kształtującego.

Taka zmiana kultury szkoły zwiększa zaangażowanie uczniów i uczennic oraz pozwala im pełniej wykorzystać swój potencjał.

Zjazdy odbyły się w urokliwym ośrodku w mazowieckim lesie. Wśród ćwierkających ptaków, kwitnących drzew, przy zapachu mokrej ściółki przyjemnie było się spotkać i nawiązać relacje.

Dyrektorskie marzenia o szkole

Dyrektorki i dyrektorzy szkół przygotowywali się do wprowadzenia zmiany związanej z wdrażaniem oceniania kształtującego, poznając podstawowe założenie tej metody. Mieli też okazję zweryfikować swoje marzenia o szkole i sprawdzić co już im się udało. Okazało się, że są na dobrej drodze.

Dobrze to wszystko brzmi, ale czy ja dam radę?

Miesiąc później do słonecznej Wilgi przybyły nauczycielki i nauczyciele, którzy będą pełnić rolę liderów w swoich szkołach, przeprowadzając przez ten proces swoje rady pedagogiczne. Wzięli udział w warsztatach poświęconych planowaniu lekcji z elementami oceniania kształtującego, poznali strukturę działania oraz rolę, jaką mają w nim pełnić. Ta ostatnia część budziła sporo obaw i wątpliwości.

– “Dobrze to wszystko brzmi, ale czy ja dam radę? Czy mogę być liderką, jak tyle jeszcze nie wiem o ocenianiu kształtującym, jak dopiero sama się tego uczę?” Zgłosiła wątpliwość jedna z nauczycielek edukacji wczesnoszkolnej.

– “A czy to słowo liderka jest adekwatne? Może lepiej – asystentka, koordynatorka. Bo przecież ja nie jestem ekspertką w tym temacie – sama muszę się nauczyć udzielania informacji zwrotnej, tych kryteriów sukcesu – przećwiczyć to. A jak nauczyciele z mojej szkoły będą przychodzili do mnie z pytaniami, to czy będę umiała im pomóc? Tego się obawiam.” – dodała liderka z innej szkoły.

– “Jako liderki nie jesteście ekspertkami, jak trenerzy prowadzący w szkołach warsztaty o ocenianiu kształtującym. Nikt tego od Was nie może oczekiwać. Możecie towarzyszyć, przewodzić, ucząc się wspólnie z całą radą pedagogiczną.” – uspokoiła na spotkaniu trenerka Janina Stojak.

Te wątpliwości to naturalna część zmiany. Dlatego działanie trwa dwa lata na etapie podstawowym, a później kolejne dwa na etapie zaawansowanym. To nie jest doraźna interwencja – webinarium czy czterogodzinne szkolenie. Potrzeba czasu, aby oswoić wszystkich z nowym myśleniem o ocenianiu i uczeniu się – nauczycieli, uczniów i rodziców.

Zmiany w szkołach są realne

Warto się jednak zaangażować. Jak pokazała ewaluacja przeprowadzona przez Research Eye (Wnioski z ewaluacji zewnętrznej programu) po udziale w programie zaszły widoczne zmiany w szkołach dotyczące warsztatu pracy nauczyciela i relacji nauczyciel – uczeń.

Wieloletnie badania pokazują także, że jeśli nauczyciele i nauczycielki podzielają przekonanie, że dzięki wspólnym wysiłkom mogą wpływać na osiągnięcia uczniów, to wyniki ich podopiecznych w nauce będą znacznie wyższe. Dlatego ważne jest aby współpracować i szukać rozwiązań będąc na drodze tej zmiany razem i “wiać wspólnie w jednym kierunku”.

Inne aktualności

Aktualności

25/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła to nasza wspólna sprawa – relacja z konferencji regionalnej w Słupsku
Marzec w Centrum Edukacji Obywatelskiej to tradycyjnie czas intensywnych podróży edukacyjnych.  Poza programowymi wydarzeniami, regularnie wyruszamy w Polskę, by organizować regionalne konferencje we współpracy z samorządami. Wierzymy, że realna zmiana...
czytaj więcej»
23/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Marzec pod znakiem przywództwa i współpracy
Marzec w programie Szkoła ucząca się był miesiącem niezwykle intensywnych spotkań. Liderki i liderzy zmiany w ramach programu Całościowy Rozwój Szkoły (CRS) oraz Studiów Podyplomowych Liderów Oświaty (SPLO) ruszyli z...
czytaj więcej»
05/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła zaczyna się w decyzjach samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych 2026 roku. Wśród ponad 3 tysięcy uczestników - liderów opinii i decydentów, nie mogło zabraknąć głosu programu Szkoła...
czytaj więcej»
26/01/2026
  • Szkoła ucząca się
Dlaczego warto uczyć się OK z nami?
Dlaczego warto uczyć się oceniania kształtującego właśnie z nami? Ponieważ od ponad 25 lat wspieramy szkoły w budowaniu kultury uczenia się opartej na zaufaniu, dialogu i partnerstwie. Do tej pory...
czytaj więcej»
09/12/2025
Edukacja nie zna granic — budujemy nowe partnerstwo.
Program Szkoła ucząca się już od 25 lat towarzyszy polskim szkołom w budowaniu kultury uczenia się. Od początku czerpie z międzynarodowych doświadczeń — najpierw dzięki współpracy z uniwersytetami w Ohio...
czytaj więcej»
08/12/2025
Mentoring dla dyrektorów: uważność, doświadczenie i rozwój lidera szkoły
Rola dyrektora szkoły bywa samotna. Oczekiwania – ogromne. Odpowiedzialność – wielowątkowa. A przestrzeń, w której można bezpiecznie porozmawiać o własnych dylematach, często nie istnieje. Dlatego w Centrum Edukacji Obywatelskiej rozwijamy...
czytaj więcej»

Program „Szkoła ucząca się”, zainicjowany w 2000 roku, jest przedsięwzięciem Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez CEO.

Szkoła na trudne czasy

  • Odporna szkoła

Kampania „Odporna szkoła” odpowiada na bieżące problemy polskiej edukacji. Pierwotnym jej celem było wsparcie szkół w edukacji zdalnej. Dziś te działania  wzmacniają odporność szkoły również na kolejne kryzysy – skutki pandemii, które są odczuwalne do dziś czy konsekwencje wojny w Ukrainie.

Nazwa „Odporna szkoła”, oznacza szkołę, która dobrze służy uczniom w trudnych czasach. To szkoła, w której dyrektorzy i nauczyciele:

  • potrafią zwinnie odpowiadać na potrzeby, które zmieniają się z tygodnia na tydzień,
  • stosują metody nauczania i oceniania, które wspierają rozwój młodych ludzi w trudnych momentach, 
  • w sytuacji kryzysowej potrafią mobilizować szkolne zasoby, by szybko adaptować się do zmian w swoim otoczeniu. 

Kontekst tych zmian może być różny. W tym roku kluczowe było odbudowywanie strat po okresie edukacji zdalnej oraz wyzwanie przyjęcia do szkół uczniów z Ukrainy

Jak działamy

Już trzeci rok szkolny realizujemy otwarte webinaria dla dyrektorów i nauczycieli oraz zamknięte seminaria dla kadry zarządzającej szkołą.

Towarzyszymy dyrektorom i wicedyrektorom – to od nich zależy, jakie rozwiązania w szkołach zostaną wdrożone, wzmocnione i utrwalone.

Szacujemy, że dzięki „Odpornej szkole” poprawiliśmy doświadczenie szkolne ponad 1 mln uczniów w Polsce. Działania od początku wspiera Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności.

Jakimi tematami się zajmujemy

Tematy webinariów definiujemy z miesiąca na miesiąc. Wsłuchujemy się  w potrzeby zgłaszane przez odbiorców i obserwujemy wyzwania, z którymi mierzy się szkoła. 

W roku szkolnym 2022/23 dużo uwagi poświęciliśmy  przyjmowaniu uczniów ukraińskich do polskich szkół.  Rozmawialiśmy i rozmawiamy m.in. o tematach takich jak:

 

  • Uczenie się

  • Praca w zróżnicowanej klasie

  • Rodzice w szkole

  • Relacje w radzie

  • Zarządzanie klasą

  • Ocenianie

Obejrzyj nagrania webinariów Odpornej szkoły

38 webinariów

Od roku 2021 zorganizowaliśmy 20 webinariów dla nauczycieli i 18 dla dyrektorów.

niemal 70 000 uczestników

Od 2021 roku w naszych webinariach udział wzięło łącznie 69 222 nauczycieli i dyrektorów .

Odporność w czasie wojny

Odporność w niepewnej przyszłości

Kryzys uchodźczy związany z wojną w Ukrainie pokazał, że działania kampanii „Odporna szkoła” są potrzebne jak nigdy wcześniej. Niepewna przyszłość sprawia, że budowanie odporności szkół – nauczycieli, dyrektorów i uczniów –  staje się jednym z kluczowych wyzwań dla systemu edukacji. Wiemy już, że w kolejnych latach szkolnych „Odporna szkoła” będzie kontynuowana.

Inne aktualności

Aktualności

25/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła to nasza wspólna sprawa – relacja z konferencji regionalnej w Słupsku
Marzec w Centrum Edukacji Obywatelskiej to tradycyjnie czas intensywnych podróży edukacyjnych.  Poza programowymi wydarzeniami, regularnie wyruszamy w Polskę, by organizować regionalne konferencje we współpracy z samorządami. Wierzymy, że realna zmiana...
czytaj więcej»
23/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Marzec pod znakiem przywództwa i współpracy
Marzec w programie Szkoła ucząca się był miesiącem niezwykle intensywnych spotkań. Liderki i liderzy zmiany w ramach programu Całościowy Rozwój Szkoły (CRS) oraz Studiów Podyplomowych Liderów Oświaty (SPLO) ruszyli z...
czytaj więcej»
05/03/2026
  • Szkoła ucząca się
Dobra szkoła zaczyna się w decyzjach samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów w Mikołajkach to jedno z najważniejszych wydarzeń samorządowych 2026 roku. Wśród ponad 3 tysięcy uczestników - liderów opinii i decydentów, nie mogło zabraknąć głosu programu Szkoła...
czytaj więcej»
26/01/2026
  • Szkoła ucząca się
Dlaczego warto uczyć się OK z nami?
Dlaczego warto uczyć się oceniania kształtującego właśnie z nami? Ponieważ od ponad 25 lat wspieramy szkoły w budowaniu kultury uczenia się opartej na zaufaniu, dialogu i partnerstwie. Do tej pory...
czytaj więcej»
09/12/2025
Edukacja nie zna granic — budujemy nowe partnerstwo.
Program Szkoła ucząca się już od 25 lat towarzyszy polskim szkołom w budowaniu kultury uczenia się. Od początku czerpie z międzynarodowych doświadczeń — najpierw dzięki współpracy z uniwersytetami w Ohio...
czytaj więcej»
08/12/2025
Mentoring dla dyrektorów: uważność, doświadczenie i rozwój lidera szkoły
Rola dyrektora szkoły bywa samotna. Oczekiwania – ogromne. Odpowiedzialność – wielowątkowa. A przestrzeń, w której można bezpiecznie porozmawiać o własnych dylematach, często nie istnieje. Dlatego w Centrum Edukacji Obywatelskiej rozwijamy...
czytaj więcej»

Program „Szkoła ucząca się”, zainicjowany w 2000 roku, jest przedsięwzięciem Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności, realizowanym przez CEO.