Przedmiot: 

edukacja wczesnoszkolna

Typ materiału:

poradnik/publikacja

Poziom edukacji:

edukacja wczesnoszkolna

Data udostępnienia:

24 listopada 2016

Forma materiału:

 tekst

Licencja:

CC-BY

 

 

Formułowanie informacji zwrotnej – ustnej czy pisemnej – nie jest łatwe. Wymaga systematycznych ćwiczeń i prób. Jak praktycy radzą sobie z problemami w formułowaniu informacji zwrotnej. Prezentujemy wskazówki wypracowane przez uczestników kursów internetowych Centrum Edukacji Obywatelskiej, w których udzielanie informacji zwrotnej przez mentora jest kluczowym elementem tej formy szkoleniowej.

 

Jak za każdym razem formułować IZ zawierającą wszystkie cztery elementy? Jak znaleźć dobre strony bardzo złej pracy?

W sytuacji braku pozytywów zawsze można docenić sam fakt podjęcia przez ucznia trudu, ale generalnie myślę, że każda taka sytuacja wymaga szczególnego podejścia, warto po prostu porozmawiać z uczniem o przyczynach takiej „wpadki”. IZ ma oprócz jasnego i konkretnego informowania o spełnieniu kryteriów oceniania i kryteriów sukcesu także funkcję wspierającą i motywującą. Takiego wsparcia możemy uczniowi udzielić nawet w sytuacji, gdy żadne z kryteriów nie zostało spełnione. (Gabriela Ledachowicz)

 

Czy pisać IZ do pracy ucznia, która nie zawiera treści -jest tylko podpisana? Co napisać w IZ, jeśli uczeń oddał pustą kartkę?

Puste kartki bywają oddawane w sytuacjach, gdy uczeń nie chce się zbłaźnić, jak to określają uczniowie: Wolę oddać pustą kartkę niż pokazać, że nauczyłem się za mało, aby uzyskać zadowalający mnie stopień. Odpowiednia atmosfera związana ze stosowaniem OK w znacznym stopniu ogranicza podobne sytuacje. Takie kartki zdarzają się także wtedy, gdy uczniowie mają jakiś problem i zupełnie nie mogą się skupić na zadaniu do wykonania. Wtedy konieczna jest rozmowa mająca na celu zbadanie powodów. Puste kartki bywają też deklaracją niezgody na uczenie się i wtedy wymagają indywidualnego podejścia do ucznia. W takich sytuacjach zwykła IZ udzielana w nawiązaniu do kryteriów oceniania i sukcesu nie wystarcza. (Gabriela Ledachowicz)

Można by wprowadzić następującą zasadę:

•    nauczyciel nie przyjmuje pustych kartek

•    jeżeli nie potrafisz wykonać zadania, napisz list do nauczyciela, w którym np. wyjaśnisz, dlaczego nie jesteś przygotowany do zajęć, czego dokładnie nie rozumiesz, a może poprosisz o nowy termin lub pomoc ? (Anna Staszak)

 

Czy IZ w postaci tabelki spełnia funkcję pełnej informacji zwrotnej?

Ważne jest, aby wszystkie zasady zostały jasno z uczniami określone i aby przygotowywana tabelka przewidywała możliwości udzielenia podpowiedzi co do poprawy. IZ w postaci tabelki z przeanalizowanymi wcześniej kryteriami i łatwymi do dostrzeżenia znakami informującymi o tym, czy kryterium zostało spełnione, ma większą szansę na jej przeczytanie i wykorzystanie do dalszej pracy. (Gabriela Ledachowicz)

Z pewnością IZ w tabelce w sposób bardzo przejrzysty informuje ucznia o stopniu spełnienia przez niego wymagań. Drugim istotnym plusem jest łatwość i szybkość sporządzenia takiej IZ przez nauczyciela. Jestem przekonana, że ten sposób przekazywania IZ zyskał wielu zwolenników. Trzeba jednak mieć świadomość, że taka forma IZ może zniechęcać ucznia do dalszego wysiłku, szczególnie wtedy, jeżeli tabela rozpoczyna się od wielu minusów. Okejowska IZ ma przede wszystkim wspierać i wzmacniać ucznia, budować w nim poczucie wiary we własne siły, doceniać i motywować. (Anna Staszak)

 

Czy każda IZ jest skuteczna?

Na skuteczność IZ ma wpływ nie tylko jej forma (pisemna czy ustna), ale także warunki i sposób, w jaki została przekazana (życzliwa atmosfera, odpowiedni poziom motywacji, zaangażowanie obu stron). Nie bez znaczenia jest także ciągłe przygotowywanie uczniów do aktywnego słuchania, bo to zwiększa szansę na efektywność IZ. (Ewa Mazur)

Najważniejsza jest jakość „komentarza”. Po jego przeczytaniu czy usłyszeniu uczeń powinien dokładnie wiedzieć, co już dobrze opanował, jakie ma braki, w jaki sposób ma poprawić pracę i jak zaplanować dalszą naukę. Na pewno nieskuteczna będzie IZ zbyt długa, napisana czy wygłoszona niezrozumiałym językiem. (Ewa Mazur)

Zauważyłam, że im dłuższa IZ, tym mniejsza szansa, że uczeń ją przeczyta i zastosuje. Dlatego w myśl zasady „krótko i na temat”, warto trzymać się konkretów. Zresztą ostateczna wersja IZ zależy od indywidualnego stylu nauczyciela, jego dotychczasowego sposobu komunikacji z grupą. (Aleksandra Cupok)

IZ nie powinna być elaboratem. Nauczyciele nie chcą ich pisać, a uczniowie niekoniecznie chcą je czytać. Uczeń potrzebuje konkretnych informacji i wskazówek a nie „kadzenia”. Myślę, że warto wykorzystać komputer. Można przygotować schemat IZ dla konkretnej pracy i wykorzystać go dla wszystkich uczniów w klasie.

 

Do kogo adresować IZ? Do ucznia, rodzica, czy bezosobowo?

Informacja zwrotna powinna być skierowana do ucznia, bo to uczeń ma korzystać ze wskazówek nauczyciela i zdobywać kolejne umiejętności. Czytelna i zrozumiała dla ucznia informacja zwrotna, najlepiej skierowana bezpośrednio do niego, będzie również dla rodzica świetnym źródłem wiedzy o umiejętnościach i postępach w nabywaniu kolejnych wiadomości przez jego dziecko. (Hanna Mąka)

 

Jak rozdzielić ocenę sumującą od oceny kształtującej?

Strategia rozdzielenia obydwu ocen – kształtującej i sumującej -zależy od nauczycieli i uczniów. To do nich należy decyzja, co i w jaki sposób oceniać. Najprościej (jest to jakiś schemat) ustalić, że np. dyktanda oceniamy kształtująco, a sprawdziany, które są podsumowaniem działów, oceniamy sumująco. W każdym razie, każdy nauczyciel sam ustala z uczniami, co i jak będzie oceniane. Można spisać to na plakacie albo wkleić do zeszytu, żeby było zawsze i dla wszystkich jasne. (Agnieszka Arkusińska)

Informacja zwrotna nie będzie pełniejsza, gdy wzbogacimy ją stopniem, ponieważ ocena wyrażona stopniem na ogół nie daje precyzyjnej informacji o poziomie wiedzy i umiejętności ucznia. Jeśli IZ jest napisana dobrze, to będą w niej wszystkie potrzebne uczniowi i rodzicom informacje o tym, co uczeń umie i potrafi. Nie łączymy obu ocen. Na szkoleniach nauczyciele często mówią, że uczniowie (a właściwie rodzice) domagają się ocen, nawet jeśli jest informacja zwrotna. Wtedy pytam: co robią uczniowie, kiedy oddajemy im pracę klasową? Odpowiedź jest zawsze taka sama – porównują oceny, liczą sobie punkty, czyli nie zwracają w ogóle uwagi na zaznaczone przez nauczyciela błędy, nie zwracają uwagi na komentarz czy informację zwrotną. Więc nie ma sensu robić jednego i drugiego – albo oceniamy kształtująco, albo sumująco, a stopień nie wzbogaca IZ. (Agnieszka Arkusińska)

Sądzę, że najważniejsze jest ustalenie z uczniami, które prace i jak będą oceniane. Często poświęcałam na to czas na początku roku szkolnego i pozwalałam współdecydować uczniom. Przeważnie kończyło się ustaleniem: kartkówki i małe prace – informacja zwrotna, klasówki podsumowujące dział – stopień. Przed każdym sprawdzianem przypominałam o tym, w jaki sposób będzie on oceniany. Do tej pory przeważnie nie było problemu. Trudność pojawiała się przy oddawaniu ocenionych prac. Jeśli kartkówka poszła uczniowi słabo, to był zadowolony z IZ, bo wiedział co ma poprawić i wiedział, że nie zostanie nigdzie zapisane, że mu słabo poszło, czyli da się poprawić i wymazać złe wrażenie. Jeśli jednak klasówka poszła uczniowi dobrze, to zaczynał się zastanawiać, że to szkoda nie mieć za nią dobrego stopnia. Prosił mnie, o wystawienie i wpisanie oceny do dziennika. Nie pozostawało mi nic innego niż powołać się na wcześniejsze ustalenia.

 

Autor: CEO

Źródło: Zeszyt OK – Informacja zwrotna