Uczyć się wspólnie i nawzajem - współpraca w SP w Warcinie


Uczenie się jest aktywnością publiczną. Dzisiejsze spotkanie jest taką aktywnością publiczną, w której my jako facylitatorzy możemy pomóc nauczycielom w lepszym nauczaniu.

W. Stroud

 

21 listopada 2019 r. Szkoła Podstawowa im. Ks. Prałata Osipowicza w Warcinie miała swoje wielkie święto – uzyskanie drugiego Tytułu Szkoły Uczącej Się. Po rocznej pracy w Klubie SUS nauczyciele podjęli wyzwanie podzielenia się osiągnięciami w zakresie rozwijania u uczniów kompetencji przyszłości - współpracy - i uczenia się we współpracy. Na tak wyjątkową uroczystość, której celem było zaprezentowanie wypracowanych efektów działań szkoły oraz uzyskanie informacji na temat tego, co warto nadal doskonalić, zostali zaproszeni dyrektorzy i nauczyciele zaprzyjaźnionych szkół: Szkoła Podstawowa nr 27 w Toruniu, Szkoła Podstawowa im. 26 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Rosnowie, Szkoła Podstawowa im. Kazimierza Górskiego w Lejkowie, Szkoła Podstawowa im. TOW "Gryf Pomorski" w Półcznie, Szkoła Podstawowa nr 1 w Sianowie, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Józefa Piłsudskiego w Sierakowicach, Szkoła Podstawowa nr 39 im. Wojska Polskiego w Gdańsku, Szkoła Podstawowa nr 9 w Wejherowie, Szkoła Podstawowa w Lubieszewie, Zespół Szkół w Subkowach, Zespół Szkół im. M. Kopernika w Ostrowcu.

 

Niemal 30 osobowa grupa nauczycieli wzięła udział w obserwacji 6 lekcji metodą spaceru edukacyjnego. Obserwatorzy mieli okazję obserwować proces nauczania i uczenia się uczniów oraz porozmawiać z uczniami na temat tego, jak rozumieją współpracę na lekcji, co jej sprzyja, a co utrudnia. Paneliści odwiedzili uczniów podczas lekcji, prowadzonych przez nauczycielki: Łucję Korab-Baj, Iwonę Durzyńską, Agnieszkę Szkodzińską, Beatę Krupę, Ewę Czyplis, Ewę Żurawską-Setę. Dzięki temu ustalili widoczne w szkole wzorce nauczania i uczenia się uczniów:

  • nauczyciele podają cel lekcji uczniom tak, aby uczniowie widzieli go przez cały czas trwania zajęć
  • cel lekcji przedstawiony jest w formie zdania opisującego porcję wiedzy lub informacji
  • nauczyciele sprawdzają, czy uczniowie rozumieją cel zajęć
  • zapytani uczniowie potrafią wytłumaczyć, jaki jest cel lekcji
  • nauczyciele powracają do celu podczas trwania lekcji
  • nauczyciel podsumowuje lekcje, odwołując się do celu
  • uczniowie określają, na ile cele lekcji zostały osiągnięte
  • nauczyciele przedstawiają kryteria w sposób, który pozwala uczniom korzystać z nich w czasie lekcji
  • zapytani uczniowie potrafią powiedzieć, co mają umieć po lekcji
  • nauczyciela wraz z uczniami podsumowuje lekcję w odniesieniu do kryteriów
  • uczniowie pod koniec lekcji dają sygnał nauczycielowi, czy potrafią spełnić kryteria sukcesu
  • urządzenie sali lekcyjnej umożliwia pracę w grupach
  • uczniowie w sposób zorganizowany przechodzą do pracy w grupach
  • nauczyciel poleca przygotowanie odpowiedzi w parach bądź grupach
  • uczniowie przygotowują odpowiedzi w parach lub grupach.

Dzięki refleksjom, wnioskom i radom, nauczyciele uzyskali także materiał do dalszej dyskusji nad ulepszaniem jakości pracy szkoły w obszarze współpracy.

 

Na uroczysty charakter tego dnia miała także wpływ obecność wyjątkowego gościa – amerykańskiego eksperta do spraw edukacji: Williama Strouda, wieloletniego współpracownika Centrum Edukacji Obywatelskiej, założyciela i dyrektora dwóch nowojorskich szkół, wykładowcy Teachers College Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku. W. Stroud wziął udział w obserwacji zajęć oraz przeprowadził warsztat dla zgromadzonych nauczycieli, dotyczący rozwijania umiejętności czytania, podczas którego można było bezpośrednio doświadczyć, czym jest współpraca. W poprzedzającym warsztat wykładzie W. Stroud odniósł się do kilku istotnych aspektów pracy nauczyciela. Oto niektóre z nich:

  • Często na lekcji robimy [tzn. nauczyciele] bardzo dużo, a to uczniowie powinni być najbardziej zaangażowani.
  • Pytania do refleksji nauczycielskiej: W której części lekcji najintensywniej pracowali uczniowie? Co takiego zrobiłaś/zrobiłeś, że tak właśnie pracowali?
  • Wysokie wyniki osiągają te szkoły, w których: a) nauczyciele współpracują ze sobą, b) uczniowie dużo czytają. Osiągniemy sukces, jeśli nauczymy uczniów efektywnego czytania. •
  • Ocenianie kształtujące nie jest celem samo w sobie; celem jest pomóc każdemu uczniowi uczyć się lepiej, a ocenianie kształtujące jest tylko do tego narzędziem. Koncentrujemy się na uczeniu się uczniów, a OK ma nam w tym pomóc.

 

Zdaniem Williama Strouda w wielu szkołach na świecie mało rozmawia się o uczniach, o ich potrzebach edukacyjnych - więcej rozmawia się o dorosłych, o nauczycielach. Sądzę, że wszyscy zaproszeni do Warcina goście mają dowody, że nie dotyczy to szkoły- gospodarza. Obecne na szkolnych korytarzach tablice refleksji, poszukiwanie skutecznych metod inicjowania współpracy uczniów, wskazywanie wagi współpracy w dorosłym życiu świadczy m. in. o tym, że nauczyciele koncentrują swoje działania na potrzebach swoich uczniów.

 

Uroczystość zakończyła się wręczeniem szkole z Warcina zaszczytnego Tytułu Szkoły Uczącej Się. Pan dyrektor Roman Seta przyjął z rąk asystentki szkoły Małgorzaty Borowskiej – Leszczyszyn dokument potwierdzający przyznanie Tytułu. Szkoła Podstawowa w Warcinie udowodniła, że podjęta przez nauczycieli praca nad rozwijaniem współpracy przyniosła uczniom wiele korzyści.

 

Małgorzata Borowska-Leszczyszyn