Przedstawiamy materiały edukacyjne, które pomogą zrozumieć sposób pracy i współpracy nauczycieli wypracowany w ramach programu Szkoła Ucząca Się.

Poniższe praktyki pracy nauczycieli służą poprawie uczenia się uczniów i poprawie prowadzącego do niego nauczania. Są najlepszymi formami doskonalenia pracy szkoły, stosowanymi w wielu systemach edukacyjnych. Szkoły Uczące Się wprowadzają je do swojej codziennej pracy.


Uczenie się zachodzi w głowach uczących się – jest funkcją mózgu. Zaobserwowanie tego zjawiska jest bardzo trudne, pozostaje zatem stawianie hipotez, które możemy zweryfikować analizując prace uczniów. Tę praktykę wdraża grupa nauczycieli ze Szkoły Podstawowej nr 30 w Lublinie i z Zespołu Szkół w Strachówce.


Doskonaląca Analiza Nauczania z wykorzystaniem nagrania wideo (DAN) to praktyka doskonalenia nauczania wypracowana i upowszechniana przez program Szkoła Ucząca Się. Jest działaniem prowadzonym przez współpracujących ze sobą nauczycieli, nakierowanym na profesjonalizację nauczania.


Obserwacja wybranych uczniów wynika z prostego założenia: ani nauczyciel, ani obserwator podczas lekcji nie są  w stanie obserwować z równie wielkim natężeniem wszystkich uczniów w klasie. Tę praktykę do Polski wprowadził prof. Bill Stroud z Teachers College w Nowym Jorku. Z powodzeniem stosuje ją Szkoła Podstawowa w Lubieszewie oraz Gimnazjum nr 7 w Warszawie.  


OK-obserwacji dokonuje zazwyczaj jeden z nauczycieli uczących w danej szkole na prośbę innego nauczyciela. To jedna z najefektywniejszych metod obserwacji lekcji. Zakłada wzajemne uczenie się nauczycieli. Drzwi swoich klas bez oporów otwierają przed innymi nauczyciele ze Szkoły Podstawowej nr 15 w Gorzowie Wielkopolskim.


Rozwijanie lekcji jest praktyką mającą na celu doskonalenie i profesjonalizację pracy nauczyciela. Wzorowana jest na praktyce lesson study, która jest stosowania w szkołach japońskich i upowszechniana przez Teachers College Uniwersytetu Columbia. Dostosowana do warunków polskich, wypróbowywana jest w szkołach uczestniczących w programie SUS.

Polega na wspólnym drobiazgowym planowaniu lekcji (przez parę nauczycieli lub grupę uczącą tego samego przedmiotu), przeprowadzeniu tej lekcji i wzajemnej jej obserwacji, powtórnej dyskusji nad scenariuszem  i poprawieniu go. Omówieniu obserwowanej lekcji towarzyszy analiza prac uczniów, wykonywanych podczas lekcji. W wyniku refleksji nad jedną lekcją lub jej cyklem powstaje scenariusz dobrej lekcji, która może być doskonalona dalej. Zaletą tej praktyki jest ścisła współpraca nauczycieli jednego przedmiotu, korzystanie wzajemnie z doświadczeń i wzięcie odpowiedzialności za jakość lekcji przez kilku nauczycieli.

Zachęcamy do przeczytania materiałów na temat Rozwijania lekcji (do ściągnięcia poniżej): rozdziału z nieopublikowanej jeszcze książki na temat praktyk pracy nauczycieli oraz opisu dobrej praktyki z Zespołu Szkół nr 2 w Godzieszach Wielkich. 


Zespół nauczycieli idzie na „spacer” po lekcjach , obserwuje tendencje, analizuje wzorce i przedstawia wnioski do dalszych działań. Pomysł spaceru, zaczerpnięty z obchodu lekarskiego w szpitalu, zrodził się w USA, ale dzięki Szkole uczącej się powoli zaczyna być realizowany także w polskich szkołach.